Rozwiązywanie równania z wartością bezwzględną

Aby rozwiązać równanie z wartością bezwzględną korzystamy z definicji wartości bezwzględnej. Przypomnienie wzorów z wartością bezwzględną możesz zobaczyć tutaj.

Wartość bezwzględna z liczby \$a\$ to liczba taka, że: \[ |a|=\begin{cases} a \ &\text{dla} \ a\ge 0 \\ -a \ &\text{dla} \ a< 0 \end{cases} \]

Rozwiązywanie omówimy na przykładach.

Rozwiąż \$|x-3|=7 \$

Musimy rozpatrzyć dwa przypadki: 1) Gdy opuszczamy wartość bezwzględną bez zmiany znaku (+). 2) Gdy opuszczamy wartość bezwzględną ze zmianą znaku na przeciwny (-).

Przypadek 1) jest dla \$x-3\ge 0\$, więc \$x\ge 3 (+)\$.

Przypadek 2) jest dla \$x-3 < 0\$, więc \$x < 3 (-)\$.

Rozwiązujemy równanie dla każdego przypadku:

1)

Opuszczamy wartość bezwzględną bez zmiany znaku.

\[\begin{aligned} x-3&=7 \\ x&=10 \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniem.

2)

Opuszczamy wartość bezwzględną ze zmianą znaku.

\[\begin{aligned} -(x-3)&=7 \\ -x+3&=7 \\ -x&=4 \\ x&=-4 \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniem.

Rozwiązanie

Rozwiązaniem jest suma rozwiązań z każdego przypadku.

\[ S=\{ -4;10 \} \]
Rozwiąż \$|x+5|=2 \$

Rozpatrujemy przypadki: 1) Gdy opuszczamy wartość bezwzględną bez zmiany znaku (+). 2) Gdy opuszczamy wartość bezwzględną ze zmianą znaku na przeciwny (-).

Przypadek 1) jest dla \$x+5\ge 0\$, więc \$x\ge -5 (+)\$.

Przypadek 2) \$x < -5 (-)\$.

Rozwiązujemy równanie dla każdego przypadku:

1)

Opuszczamy wartość bezwzględną bez zmiany znaku.

\[\begin{aligned} x+5&=2 \\ x&=-3 \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniem.

2)

Opuszczamy wartość bezwzględną ze zmianą znaku.

\[\begin{aligned} -(x+5)&=2 \\ -x-5&=2 \\ -x&=7 \\ x&=-7 \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniem.

Rozwiązanie

Rozwiązaniem jest suma rozwiązań z każdego przypadku.

\[ S=\{ -7;-3 \} \]
Rozwiąż \$|-x+2|=-15 \$

Brak rozwiązania, ponieważ wartość bezwzględna jest zawsze nieujemna.

\[ |-x+2|\ge 0 \ \text{dla dowolnego} \ x\] \[ S=\emptyset \]

Dwa kolejne przykłady ze zmienną \$x\$ po prawej stronie równania.

Rozwiąż \$|x+9|=3-x \$

Rozwiązujemy podobnie jak wcześniejsze przykłady rozważając przypadki. Wartość bezwzględna jest nieujemna, stąd prawa strona nierówności też jest nieujemna.

Przypadek 1) \$x+9\ge 0\$, więc \$x\ge -9 (+)\$.

Przypadek 2) \$x < -9 (-)\$.

Rozwiązujemy równanie dla każdego przypadku:

1)

\[\begin{aligned} x+9&=3-x \\ 2x&=-6 \\ x&=-3 \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniami.

2)

\[\begin{aligned} -(x+9)&=3-x \\ -x-9&=3-x \\ -9&=3 \end{aligned}\]

Równanie jest sprzeczne. Brak rozwiązania

Rozwiązanie

\[ S=\{ -3 \} \]
Rozwiąż \$|2x-5|=x+7 \$

Przypadek 1) \$ 2x-5\ge 0\$, więc \$\displaystyle{ x\ge \frac{5}{2} (+)}\$.

Przypadek 2) \$\displaystyle{x < \frac{5}{2} (-)}\$.

Rozwiązujemy równanie dla każdego przypadku:

1)

\[\begin{aligned} 2x-5&=x+7 \\ x&=12 \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniami.

2)

\[\begin{aligned} -(2x-5)&=x+7 \\ -2x+5&=x+7 \\ -3x&=2 \\ x&=-\frac{2}{3} \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniami.

Rozwiązanie

\[ S=\left\{ -\frac{2}{3};12 \right\} \]