Rozwiązywanie nierówności z wartością bezwzględną

Aby rozwiązać nierówność z wartością bezwzględną korzystamy z definicji wartości bezwzględnej. Przypomnienie wzorów z wartością bezwzględną możesz zobaczyć tutaj.

Wartość bezwzględna z liczby \$a\$ to liczba taka, że: \[ |a|=\begin{cases} a \ &\text{dla} \ a\ge 0 \\ -a \ &\text{dla} \ a< 0 \end{cases} \]

Rozwiązywanie omówimy na przykładach.

Rozwiąż \$|x|>7 \$

Musimy rozpatrzyć dwa przypadki: 1) Gdy opuszczamy wartość bezwzględną bez zmiany znaku (+). 2) Gdy opuszczamy wartość bezwzględną ze zmianą znaku na przeciwny (-).

Przypadek 1) jest dla \$x\ge 0 (+)\$.

Przypadek 2) jest dla \$x < 0 (-)\$.

Rozwiązujemy równanie dla każdego przypadku:

1)

Opuszczamy wartość bezwzględną bez zmiany znaku.

\[\begin{aligned} x>7\end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniem.

\[ S_1: x\in (7;\infty) \]

2)

Opuszczamy wartość bezwzględną ze zmianą znaku.

\[\begin{aligned} -x&>7 \\ x& < -7\end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniem.

\[ S_2: x\in (-\infty;-7) \]

Rozwiązanie

Rozwiązaniem jest suma rozwiązań z każdego przypadku.

\[ x\in (-\infty;-7) \cup (7;\infty) \]
Rozwiąż \$|x-3|\le 7 \$

Rozpatrujemy przypadki: 1) Gdy opuszczamy wartość bezwzględną bez zmiany znaku (+). 2) Gdy opuszczamy wartość bezwzględną ze zmianą znaku na przeciwny (-).

Przypadek 1) jest dla \$x-3\ge 0\$, więc \$x\ge 3 (+)\$.

Przypadek 2) \$x < 3 (-)\$.

Rozwiązujemy równanie dla każdego przypadku:

1)

Opuszczamy wartość bezwzględną bez zmiany znaku.

\[\begin{aligned} x-3&\le 7 \\ x&\le 10 \end{aligned}\]

Bierzemy pod uwagę założenie.

\[ S_1: x\in [3; 10] \]

2)

Opuszczamy wartość bezwzględną ze zmianą znaku.

\[\begin{aligned} -(x-3)&\le 7 \\ -x+3&\le 7 \\ -x&\le 4 \\ x&\ge -4 \end{aligned}\]

Bierzemy pod uwagę założenie.

\[ S_2: x\in [-4; 3) \]

Rozwiązanie

Rozwiązaniem jest suma rozwiązań z każdego przypadku.

\[ x\in [-4; 3) \cup [3; 10] \]

Co jest równoważne

\[ x\in [-4; 10] \]
Rozwiąż \$|x+5|\ge 2\$

Przypadek 1) jest dla \$x+5\ge 0\$, więc \$x\ge -5 (+)\$.

Przypadek 2) \$x < -5 (-)\$.

Rozwiązujemy równanie dla każdego przypadku:

1)

\[\begin{aligned} x+5&\ge 2 \\ x&\ge -3 \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniem.

\[ S_1: x\in [-3; \infty) \]

2)

\[\begin{aligned} -(x+5)&\ge 2 \\ -x-5&\ge 2 \\ -x&\ge 7 \\ x&\le -7 \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniem.

\[ S_2: x\in (-\infty; -7] \]

Rozwiązanie

\[ x\in (-\infty; -7] \cup [-3; \infty) \]

Dwa kolejne przykłady ze zmienną \$x\$ po prawej stronie równania.

Rozwiąż \$|1-x|>x+3 \$

Przypadek 1) \$1-x\ge 0\$, więc \$x\le 1 (+)\$.

Przypadek 2) \$x >1 (-)\$.

Rozwiązujemy równanie dla każdego przypadku:

1)

\[\begin{aligned} 1-x&>x+3 \\ -2x&>2 \\ x&< -1 \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniem.

\[ S_1: x\in (-\infty; -1) \]

2)

\[\begin{aligned} -(1-x)&>x+3 \\ -1+x&>x+3 \\ -1&>3 \end{aligned}\]

Sprzeczność. Brak rozwiązania.

\[ S_2: \emptyset \]

Rozwiązanie

\[ x\in (-\infty; -1) \]
Rozwiąż \$|x+9|< 2x-5 \$

Nie musimy robić założenia, że \$2x-5>0\$. Prawidłowe rozwiązanie lub jego brak wyjdzie przy rozpatrywaniu przypadków.

Przypadek 1) \$x+9\ge 0\$, więc \$x\ge -9 (+)\$.

Przypadek 2) \$x < -9 (-)\$.

Rozwiązujemy równanie dla każdego przypadku:

1)

\[\begin{aligned} x+9&< 2x-5 \\ x&> 14 \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest zgodne z założeniem.

\[ S_1: x\in (14; \infty) \]

2)

\[\begin{aligned} -(x+9)&< 2x -5 \\ -x-9&< 2x-5 \\ 3x&>-4 \\ x&> -\frac{4}{3} \end{aligned}\]

Rozwiązanie jest niezgodnie z założeniem.

\[ S_2: \emptyset \]

Rozwiązanie

\[ x\in (14; \infty) \]